Wallbox 11 kW czy 22 kW? Którą moc wybrać?

Kupując wallbox do samochodu elektrycznego, bardzo szybko pojawia się pytanie: 11 kW czy 22 kW? Na pierwszy rzut oka odpowiedź wydaje się prosta. Skoro 22 kW to dwa razy więcej niż 11 kW, samochód powinien ładować się dwa razy szybciej. W praktyce bardzo często tak nie jest.

O rzeczywistej szybkości ładowania decydują jednocześnie samochód, wallbox, instalacja elektryczna oraz kabel ładowania. Wystarczy, że jeden z tych elementów ma niższy limit, a właśnie on ograniczy cały proces. Dlatego przed zakupem warto sprawdzić nie tylko moc samego wallboxa, ale również maksymalną moc ładowania AC samochodu, liczbę wykorzystywanych faz, maksymalny prąd, moc przyłączeniową, zabezpieczenia oraz parametry przewodów.

Wallbox 11 kW czy 22 kW – krótka odpowiedź

Wallbox 22 kW nie oznacza automatycznie ładowania z mocą 22 kW. Jeżeli samochód może pobierać przez AC maksymalnie 11 kW, po podłączeniu go do wallboxa 22 kW nadal będzie ładował się z mocą maksymalnie około 11 kW.

Tak samo działa to od strony instalacji. Jeżeli urządzenie obsługuje 22 kW, ale instalacja pozwala bezpiecznie wykorzystać tylko 10 kW, wallbox powinien zostać odpowiednio ograniczony. Najprościej zapamiętać, że rzeczywista moc ładowania zależy od najsłabszego elementu całego układu.

Dlatego przy wyborze urządzenia warto patrzeć nie tylko na jego maksymalną moc, ale również na możliwość regulacji prądu, dynamicznego zarządzania mocą oraz późniejszej rozbudowy instalacji.

Ile faktycznie przyjmie Twój samochód?

Podczas ładowania prądem przemiennym AC bardzo ważnym elementem jest ładowarka pokładowa znajdująca się w samochodzie. Wallbox nie „wtłacza” do auta swojej maksymalnej mocy. Informuje samochód, jaki prąd może pobrać, natomiast to samochód decyduje, ile rzeczywiście wykorzysta.

W samochodach elektrycznych i hybrydach plug-in można spotkać między innymi 3,7 kW, 7,4 kW, 11 kW i 22 kW. W uproszczeniu oznacza to odpowiednio około 16 A jednofazowo, 32 A jednofazowo, 3 × 16 A oraz 3 × 32 A.

Jeżeli samochód ma ładowarkę pokładową AC 7,4 kW, zakup wallboxa 22 kW nie spowoduje, że nagle zacznie pobierać 22 kW. Może jednak być potrzebny właśnie po to, aby samochód mógł wykorzystać pełne 32 A na jednej fazie.

11 kW i 22 kW oznacza moc przy ładowaniu trójfazowym

Gdy mówimy o wallboxie 11 albo 22 kW, standardowo odnosimy się do maksymalnej mocy przy ładowaniu trójfazowym. Wallbox 11 kW to około 3 × 16 A, natomiast 22 kW to około 3 × 32 A.

Przy ładowaniu jednofazowym sytuacja wygląda inaczej: 1 × 16 A to około 3,7 kW, a 1 × 32 A około 7,4 kW. Dlatego nie wystarczy spojrzeć na sam napis „11 kW” znajdujący się w specyfikacji urządzenia.

Typowy wallbox 11 kW jest ograniczony do około 16 A na każdej fazie. Jeżeli samochód korzysta z trzech faz, możemy uzyskać około 11 kW. Jeżeli jednak ładuje się tylko z jednej fazy, ten sam wallbox pozwoli mu wykorzystać około 3,7 kW.

Hybrydy plug-in często ładują się inaczej niż samochody elektryczne

To szczególnie istotne w przypadku hybryd plug-in. Wiele modeli PHEV, zwłaszcza starszych konstrukcji, wykorzystuje podczas ładowania AC tylko jedną fazę. Nie jest to jednak regułą dla wszystkich samochodów, dlatego zawsze należy sprawdzić parametry konkretnego modelu.

Załóżmy, że samochód może ładować się jednofazowo prądem 28 A, czyli z mocą około 6,4 kW. Jeżeli podłączymy go do typowego wallboxa 11 kW, który pozwala przekazać maksymalnie 16 A na fazę, samochód zostanie ograniczony do około 3,7 kW.

Może więc powstać pozornie dziwna sytuacja: samochód obsługuje ponad 6 kW, wallbox ma oznaczenie 11 kW, a mimo to auto ładuje się tylko z mocą około 3,7 kW. Powód jest prosty – wallbox 11 kW osiąga swoją pełną moc przy wykorzystaniu trzech faz po 16 A, podczas gdy samochód potrzebuje większego prądu dostępnego na jednej fazie.

Jeżeli chcemy ładować przykładowo 28 lub 32 A jednofazowo, potrzebujemy wallboxa umożliwiającego taki prąd. Najczęściej będzie to urządzenie klasy 22 kW / 32 A na fazę. Taki wallbox może pracować zarówno jednofazowo z mocą do około 7,4 kW, jak i trójfazowo do około 22 kW.

Dlatego wallbox 22 kW może być potrzebny nawet do samochodu, który nigdy nie będzie ładował się z mocą 22 kW. Liczy się nie tylko liczba kilowatów, ale również liczba faz oraz maksymalny prąd dostępny na każdej z nich.

Jak długo ładuje się samochód przy 3,7 / 7,4 / 11 / 22 kW?

Poniższe wartości pokazują orientacyjny czas potrzebny do dostarczenia energii odpowiadającej całej pojemności akumulatora.

Są to wartości orientacyjne. W rzeczywistych warunkach trzeba uwzględnić między innymi straty podczas ładowania, temperaturę, sposób zarządzania baterią oraz fakt, że zazwyczaj nie ładujemy samochodu od dokładnie 0 do 100%.

Tabela pokazuje jednak wyraźnie, że różnica pomiędzy 10,4 a 11 kW jest w codziennym użytkowaniu bardzo niewielka.

Czy ładowarka pokładowa 11 kW jest wystarczająca?

W zdecydowanej większości przypadków – tak. Ładowanie AC ma inne zadanie niż szybkie ładowanie DC. Wallbox w domu, garażu czy miejscu pracy służy przede wszystkim do tego, aby samochód ładował się wtedy, gdy i tak stoi.

Przykładowo bateria o pojemności 60 kWh przy mocy około 11 kW potrzebuje teoretycznie około 5,5 godziny na dostarczenie energii odpowiadającej całej jej pojemności, a bateria 80 kWh około 7 godzin. W codziennym użytkowaniu najczęściej nie wracamy jednak do domu z całkowicie rozładowanym akumulatorem.

Jeżeli samochód stoi od 20:00 do 7:00 rano, mamy około 11 godzin na ładowanie. Z punktu widzenia użytkownika najczęściej nie ma większego znaczenia, czy auto zakończy ładowanie o 23:00, 1:00 czy 3:00. Rano ma być po prostu gotowe do jazdy.

I właśnie dlatego 11 kW AC jest dla większości użytkowników bardzo dobrą mocą do codziennego ładowania.

A co z szybkimi ładowarkami DC?

Szybkie ładowarki DC potrafią oczywiście ładować samochód znacznie szybciej. W zależności od samochodu i stacji mówimy już nie o 11 czy 22 kW, ale o dziesiątkach, a nawet setkach kilowatów.

Ich zastosowanie jest jednak inne. DC ma największe znaczenie w trasie, kiedy czas ładowania rzeczywiście jest ważny. Jeżeli jedziemy kilkaset kilometrów, różnica pomiędzy 20–30 minutami a kilkoma godzinami jest ogromna.

W domu sytuacja wygląda inaczej. Samochód przez wiele godzin stoi zaparkowany, dlatego nie ma potrzeby uzupełniania całej baterii w kilkadziesiąt minut. Przy ładowaniu AC energia przechodzi przez ładowarkę pokładową samochodu, natomiast podczas szybkiego ładowania DC energia trafia do baterii z pominięciem tego układu.

Dlatego ten sam samochód może obsługiwać przykładowo 11 kW AC w domu i 150 czy 200 kW DC na szybkiej stacji. W uproszczeniu: AC służy przede wszystkim do codziennego ładowania, natomiast DC do szybkiego uzupełnienia energii w trasie.

Nie ma więc potrzeby próbować zrobić z domowego wallboxa odpowiednika szybkiej stacji przy autostradzie. Jeżeli samochód ma całą noc na uzupełnienie energii, 11 kW jest dla większości użytkowników więcej niż wystarczające.

11 kW a 10,4 kW – ważna różnica w budynku wielorodzinnym

Tutaj trzeba rozdzielić moc znamionową wallboxa od maksymalnej mocy skonfigurowanego punktu ładowania.

Typowy wallbox 11 kW pracuje trójfazowo z prądem około 3 × 16 A. W budynkach mieszkalnych wielorodzinnych istotny jest jednak art. 12b ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych. W przypadku wspólnoty mieszkaniowej wydanie zgody na instalację i eksploatację punktu ładowania o mocy mniejszej niż 11 kW stanowi czynność zwykłego zarządu.

Dlatego w realizowanych przez nas instalacjach, jeżeli korzystamy z tej ścieżki, standardowo ograniczamy punkt ładowania do 3 × 15 A, czyli około 10,4 kW. Dzięki temu rzeczywiście pozostaje on poniżej 11 kW.

Sam wallbox może być urządzeniem o maksymalnej mocy 11 albo nawet 22 kW. Kluczowe jest to, jak zostanie skonfigurowany.

Jeżeli chcesz szerzej zobaczyć, jak wygląda procedura w budynku wielorodzinnym, opisaliśmy ją również w poradniku Jak zamontować ładowarkę w hali garażowej lub wspólnocie mieszkaniowej?.

Czy do wallboxa 22 kW potrzebujesz 32 A?

Tak, jeżeli rzeczywiście chcesz wykorzystać pełne 22 kW. W instalacji trójfazowej 3 × 16 A daje około 11 kW, natomiast 3 × 32 A około 22 kW.

Pełne 22 kW oznacza więc bardzo duże obciążenie instalacji. Jeżeli jednocześnie pracują płyta indukcyjna, piekarnik, pompa ciepła, bojler czy klimatyzacja, instalacja musi mieć odpowiedni zapas. Dlatego samo posiadanie trzech faz nie oznacza jeszcze, że można bez problemu ładować samochód z mocą 22 kW.

Sprawdź również kabel ładowania

To jeden z elementów, o którym bardzo łatwo zapomnieć. Moc ładowania ogranicza nie tylko samochód, wallbox i instalacja, ale również kabel pomiędzy wallboxem a samochodem.

Jeżeli korzystamy z wallboxa z gniazdem Type 2 i osobnego kabla, należy zawsze sprawdzić jego maksymalny dopuszczalny prąd. Kabel 11 kW / 3 fazy / 16 A jest przygotowany do pracy z prądem około 16 A na każdym przewodzie fazowym. Nie można więc przyjąć, że skoro łącznie potrafi przekazać około 11 kW, to równie dobrze można przepuścić przez jedną fazę 28 czy 32 A.

Jeżeli samochód ma pobierać 28 lub 32 A jednofazowo, kabel również musi być przystosowany do takiego prądu. W praktyce bardzo uniwersalnym rozwiązaniem jest przewód Type 2 32 A / 3-fazowy / 22 kW. W naszym sklepie dostępne są między innymi przewody Defenzo 22 kW w różnych długościach.

Taki kabel może być wykorzystywany również wtedy, gdy samochód ładuje się wyłącznie z jednej fazy. Nie oznacza to oczywiście, że auto pobiera wtedy 22 kW. Chodzi o to, że przewód jest przystosowany do bezpiecznego przenoszenia 32 A na wykorzystywanej fazie.

Technicznie można również spotkać kabel jednofazowy 32 A / około 7,4 kW. Najważniejszym parametrem jest więc nie tylko sama wartość mocy podawana przy produkcie, ale przede wszystkim maksymalny dopuszczalny prąd kabla oraz liczba obsługiwanych faz.

Dobór przewodu jest przy tym nie tylko kwestią szybkości ładowania, ale również bezpieczeństwa całej instalacji. Jeżeli wallbox posiada przewód Type 2 zamontowany fabrycznie na stałe, powinien on być odpowiednio dobrany przez producenta do parametrów urządzenia. Nadal trzeba jednak prawidłowo dobrać przewód zasilający wallbox, zabezpieczenia, przekroje oraz sposób wykonania całego obwodu.

Mam 12, 14 albo 16 kW mocy przyłączeniowej – czy mogę zamontować wallbox?

Najczęściej tak, ale nie oznacza to automatycznie, że wallbox będzie mógł cały czas pracować z pełną mocą. Jeżeli budynek ma przykładowo 12 kW dostępnej mocy, a samochód zacznie pobierać około 11 kW, dla wszystkich pozostałych odbiorników zostaje bardzo niewielki zapas.

Przy 14 czy 16 kW sytuacja wygląda lepiej, ale nadal uruchomienie kilku dużych odbiorników jednocześnie może doprowadzić do przekroczenia dostępnej mocy lub zadziałania zabezpieczenia. Co więcej, sama liczba kilowatów nie pokazuje całej sytuacji – w instalacji trójfazowej bardzo ważne jest również obciążenie poszczególnych faz oraz wartość zabezpieczeń.

Dlatego wallboxa nie powinno się dobierać wyłącznie na podstawie jednej liczby znajdującej się w umowie z dostawcą energii.

Czy trzeba zwiększać moc przyłączeniową?

Nie zawsze. Bardzo często można zastosować DLM – Dynamic Load Management, czyli dynamiczne zarządzanie mocą.

System mierzy aktualne obciążenie instalacji i automatycznie dopasowuje moc wallboxa. Jeżeli dom zużywa niewiele energii, samochód może ładować się szybciej. Jeżeli włączymy płytę indukcyjną, piekarnik czy pompę ciepła, system ograniczy moc ładowania, a po spadku zużycia ponownie ją zwiększy.

Trzeba jednak pamiętać, że DLM nie tworzy dodatkowej mocy. Pozwala po prostu znacznie lepiej zarządzać tym, co już mamy dostępne. Więcej na ten temat opisaliśmy w osobnym artykule: DLM w ładowaniu EV – jak działa zarządzanie mocą?.

11 czy 22 kW w domu jednorodzinnym?

W domu nie warto wybierać wallboxa wyłącznie według zasady „większy = lepszy”. Najpierw należy sprawdzić samochód. Jeżeli auto obsługuje maksymalnie 11 kW AC, wallbox 22 kW nie przyspieszy jego ładowania przy obecnym samochodzie.

Może jednak być rozsądnym rozwiązaniem przyszłościowym, szczególnie jeżeli chcemy mieć możliwość ładowania 32 A jednofazowo, planujemy zmianę samochodu albo w przyszłości możemy zwiększyć moc instalacji.

Dobrym przykładem urządzenia dającego taki zapas jest NexBlue Edge 2 22 kW. Urządzenie oferuje regulację mocy, dzięki czemu może zostać skonfigurowane odpowiednio do parametrów konkretnej instalacji, zamiast zawsze pracować z maksymalną mocą 22 kW.

W praktyce 11 kW jest dla większości użytkowników bardzo dużą mocą domowego ładowania. Samochód podłączony wieczorem zazwyczaj ma wystarczająco dużo czasu, żeby przed kolejnym wyjazdem uzupełnić potrzebną energię.

A jaka moc w hali garażowej lub wspólnocie?

Tutaj sytuacja wygląda trochę inaczej niż w domu jednorodzinnym. Trzeba uwzględnić nie tylko samochód i instalację właściciela lokalu, ale również instalację całego budynku, dostępny zapas mocy, miejsce przyłączenia, zabezpieczenia, trasę kablową oraz procedurę wynikającą z ustawy o elektromobilności.

Dla wspólnoty mieszkaniowej zgoda na punkt o mocy mniejszej niż 11 kW stanowi czynność zwykłego zarządu. Dlatego w takich realizacjach bardzo często stosujemy około 10,4 kW, czyli maksymalnie 15 A na każdej fazie.

To nadal pozwala bardzo sprawnie ładować samochód, a różnica względem pełnych 11 kW jest w codziennym użytkowaniu niewielka.

W przypadku takiej instalacji znaczenie ma również ekspertyza techniczna. Zgodnie z ustawą określa ona między innymi moc możliwą do wykorzystania na potrzeby punktu ładowania, dopuszczalne miejsce jego przyłączenia oraz maksymalną moc punktu, który może zostać przyłączony do instalacji.

Czy warto kupić wallbox 22 kW, jeśli dziś będę ładować tylko 11 kW?

Bardzo często tak, pod warunkiem że urządzenie umożliwia odpowiednią regulację mocy. Maksymalna moc wallboxa określa jego możliwości, ale nie oznacza, że urządzenie zawsze musi pracować z pełną mocą.

Dobrym przykładem jest ponownie NexBlue Edge 2 22 kW. Urządzenie może dzisiaj pracować przykładowo z mocą 10,4 czy 11 kW, a po zwiększeniu mocy, zmianie samochodu lub przebudowie instalacji jego możliwości mogą zostać wykorzystane szerzej.

Nie trzeba wtedy wymieniać całego wallboxa tylko dlatego, że zmieniły się nasze potrzeby.

Jak dobrać wallbox?

W domu bez fotowoltaiki najczęściej warto rozważyć wallbox 11–22 kW z możliwością regulacji mocy, a przy ograniczonej mocy budynku również DLM. Przy instalacji PV warto zwrócić uwagę na możliwość współpracy z pomiarem energii i wykorzystania nadwyżek produkcji.

Przy hybrydzie plug-in szczególnie ważne jest sprawdzenie liczby faz oraz maksymalnego prądu ładowarki pokładowej. Jeżeli samochód potrzebuje 28–32 A jednofazowo, typowy wallbox 11 kW / 16 A na fazę może nie pozwolić wykorzystać pełnych możliwości auta.

W hali garażowej lub wspólnocie trzeba dodatkowo uwzględnić warunki techniczne budynku oraz procedurę wynikającą z ustawy. Natomiast przy instalacjach firmowych i większej liczbie samochodów warto myśleć już nie o pojedynczym wallboxie, ale o całym systemie zarządzania mocą.

Co sprawdzić przed zakupem wallboxa?

Przed zakupem warto sprawdzić, ile faz wykorzystuje samochód podczas ładowania AC, jaki maksymalny prąd pobiera oraz jaka jest moc jego ładowarki pokładowej. Następnie trzeba zweryfikować, czy wybrany wallbox potrafi dostarczyć taki prąd na jednej lub trzech fazach i czy kabel Type 2 jest do niego odpowiednio dobrany.

Kolejnym krokiem jest instalacja: dostępna moc, zabezpieczenia, przekroje przewodów oraz możliwość zastosowania DLM. Dopiero po zestawieniu tych wszystkich parametrów można prawidłowo dobrać urządzenie.

Jeżeli potrzebujemy przewodu umożliwiającego pracę z prądem do 32 A, warto od razu zwrócić uwagę na przewody Type 2 Defenzo 22 kW. Dostępne są warianty o różnych długościach, dzięki czemu kabel można dobrać również pod sposób parkowania samochodu i położenie wallboxa.

11 kW czy 22 kW – co ostatecznie wybrać?

Nie warto zaczynać od pytania: „Jaki najmocniejszy wallbox mogę kupić?” Lepiej najpierw sprawdzić, ile AC przyjmuje samochód, jakiego prądu potrzebuje na jednej lub trzech fazach oraz ile mocy może bezpiecznie zapewnić instalacja.

Jeżeli samochód obsługuje 11 kW, instalacja ma odpowiednie parametry i nie planujemy zmian, urządzenie 11 kW może być całkowicie wystarczające. Jeżeli jednak chcemy zostawić sobie możliwość ładowania 32 A jednofazowo, zmiany samochodu, zwiększenia mocy lub późniejszej rozbudowy instalacji, wallbox 22 kW z szeroką regulacją może być bardziej uniwersalnym rozwiązaniem.

Przykładem takiego urządzenia jest NexBlue Edge 2 22 kW. Jeżeli wybieramy wallbox z gniazdem Type 2, trzeba jednocześnie pamiętać o odpowiednio dobranym kablu Defenzo 22 kW / 32 A.

Przy codziennym ładowaniu nie zawsze chodzi o to, aby samochód naładował się najszybciej jak to możliwe. Jeżeli auto stoi pod domem przez 8–10 godzin, ważniejsze jest, żeby rano było gotowe do jazdy, instalacja pracowała bezpiecznie, a cały układ był prawidłowo dobrany.

Najważniejsze, aby samochód, wallbox, kabel i instalacja elektryczna zostały dobrane jako jeden system.